Minyatür sanatı nedir?

Minyatür sanatı, çok ince işlenmiş ve küçük boyutlu resimlere ve bu tür resim sanatına verilen genel addır. Minyatür sözcüğü Ortaçağda Avrupa'da elyaz­ması kitaplarda baş harfler kırmızı bir renkle boyanarak süslenirdi. Bu iş için, çok güzel kırmızı bir renk veren ve Latince adı "mini-um" olan kurşun oksit kullanılırdı işte minyatür sözcüğüde buradan türemiştir. Minyatür resim aynı zamanda "nakş" diye de isimlendirilmiştir. Bunları yapanlara da "nakkaş" denirdi. Geleneksel Türk sanatlarından biri olan “minyatür”, 8. ve 9. yy’a ait olan ve Uygur merkezlerinden günümüze gelmiş olan Türk sanatı örneklerinden biridir. Nakkaşlar tarafından, kağıt, parşömen, fildişi gibi nesnelerin üzerine boya ve yaldızla süsleme şeklinde yapılır. Çok ince işlenerek ve küçük boyutlu olarak çalışılırminyatür sanatı

Minyatür nasıl yapılır?

Nakkaş denen minyatürcü bir tabaka has kağıt (sırf pamuktan yapılmış kağıt) alır bir mermerin üzerine yayarak parlak bir cisimle (mermer fildişi) sürte sürte düzleyip parlatır. Önce yapacağı şekillerin sınırlarını kağıt üzerinde hafifçe belirterek taslaklarını yapar; bunun için birkaç kedi veya samur kılından yapılmış ve ipek telle kuş tüyüne bağlanmış bir fırça kullanır. Bu şekilde yapılan taslaklar üzerinde kolayca düzeltme yapılabilir.

Taslaklar tamamlandıktan sonra çini mürekkebiyle sınır çizgilerine son biçimi verilir. Sonra çizgiler arasında kalan yerler kalınca bir fırçayla uygun renklerle düz boyanır. Daha sonra çini mürekkebiyle kenar çizgileri bir kere daha elden geçirilir.

Tıpkı freskler ve halılar gibi minyatürlerde de kökboyalar kullanılırdı. Eski minyatürlerin bugün bile parlaklıklarını korumaları hayranlık vericidir.

Günümüz minyatür sanatı

Minyatür yerini yavaş yavaş bildiğimiz anlamda çağdaş resme bırakmaya başladı. Ama batıda olduğu gibi ülkemizde de geleneksel bir sanat olarak varlığını sürdürmektedir. Birkaç Yüzyıllık kesintiden sonra Prof.Dr. Süheyl Ünver’in çabalarıyla tekrar günyüzüne çıkmıştır. Minyatür resmin çok güzel anlatıldığı bir sanattır. Ve bu sanat tüm dünyada yaygınlaşmıştır.

Günümüzde minyatür sanatıyla ilgilenene sanatçılar kimlerdir?

Günseli Kato, Nusret Çolpan, Gülbün Mesera, Gülçin Anmaç

Minyatür sanatı örnekleri

1- Batı tarz minyatür (16. yüzyılın ilk yarısı)

2- "Havarnak kalesinin mimari" (Kamal ud-Din Behzad Herawi, Herat y. 1494 - 1495, Timur dönemi)

3- Heşt Beheşt Sarayı (İsfahan, İran, 1669)

4- Leyla ile Mecnun'un Nizami uyarlamasından bir sahne

5- Gürcistan prensi Muhammed Beik (Rıza Abbasi, 1620)